Eitneachtaí ar fud an domhain (béite)

Na Giúdaigh Sephardacha san Afraic Thuaidh atá mar chuid de phobal leathan Giúdach “Mizrahi”, agus cuimsíonn siad iad siúd a dtugtar “Giúdaigh Maghrebi” orthu go comhchoiteann, ag admháil suíomh “thiar” a n-oidhreachta, ó Mharacó, an Ailgéir, an Libia, agus an Túinéis. Chuaigh Giúdaigh chun na hAfraice Thuaidh ar dtús mar thrádálaithe do sheanríocht Iosrael, nó le linn an chorraí a lean scriosadh Teampall an Rí Solamh, a scrios na Bablóinigh sa bhliain 586 R.Ch. Shocraigh siad i measc na mBeirbeireach, agus is iad a sliocht “Giúdaigh Mharacó” an lae inniu. Shocraigh Giúdaigh san Ailgéir ó thréimhse déanach na Róimhe, agus tháinig a n-insreabhadh iardain d’inimircigh tar éis géarleanúint na Viseagotach san Eoraip. Tháinig Giúdaigh na Libia agus na Túinéise cúpla céad bliain níos luaithe ná na hAilgéirigh, sa 3ú haois R.Ch., faoi riail na Gréige. Níos mó ná míle bliain tar éis do Ghiúdaigh teacht chun na hAfraice Thuaidh den chéad uair, thug an Ionsaí Spáinneach (agus díshealbú na nGiúdach) sa bhliain 1492 AD dara mór-imirce ón Leithinis Ibéarach isteach san Afraic Thuaidh. Le bunú Stát Iosrael sa bhliain 1948, rinne formhór mór na nGiúdach san Afraic Thuaidh a mbealach go hIosrael as sin go dtí na 1970idí, i sraith de dhíbirtí ar scála beag agus ar scála mór ó thíortha Arabacha. D’aistrigh cuid shuntasach de Ghiúdaigh na hAfraice Thuaidh chun na Fraince, agus, seachas pobal cúpla míle láidir i Maracó, is beag Giúdaigh atá fágtha san Afraic Thuaidh.